Pochłaniają myśli, dezorganizują życie, powodują obsesję i zagrażają zdrowiu. Zaburzenia odżywiania – bo o nich mowa – potrafią całkowicie zakłócić codzienne funkcjonowanie. To nie tylko znana anoreksja czy bulima, ale także ortoreksja, o której nie mówi się zbyt wiele. Okazuje się, że nawet zdrowa dieta może ostatecznie doprowadzić do choroby.

Zaburzenia odżywiania to poważny problem, z którym boryka się coraz więcej osób. Choć najczęściej kojarzą się głównie z anoreksją i bulimią, to są one tylko „wierzchołkiem góry lodowej” całej gamy nieprawidłowych zachowań związanych z jedzeniem. Nawet pozornie niegroźne czynności, takie jak skrupulatne liczenie kalorii czy szczegółowe czytanie etykiet, mogą świadczyć o początkach rozwoju choroby. Z tego powodu warto znać charakterystykę różnych zaburzeń odżywiania – również tych mniej znanych –  aby w porę podejmować działania zaradcze.

Być fitZdrowy styl życia może być niebezpieczny

Ostatnie lata przyniosły wyraźną zmianę w zakresie podejścia do zdrowia, odżywiania i stylu życia. Na sklepowych półkach znajdujemy coraz więcej ekologicznych produktów pod szyldem zdrowej żywności, a na ulicach częściej spotykamy ludzi uprawiających różnego rodzaju sporty.

Niezaprzeczalnie wzrosła świadomość społeczeństwa w kwestii szeroko rozumianego dbania o siebie. Równocześnie pojawiła się moda na „bycie fit”, o czym świadczą zalewające Internet zdjęcia szczupłych, wysportowanych sylwetek oraz starannie przygotowanych, kolorowych posiłków – złożonych wyłącznie ze zdrowych, niskokalorycznych składników. Gdzie zatem kryje się zagrożenie?

Obsesyjne sprawdzanie składu i jakości kupowanego jedzenia, ścisłe kontrolowanie dostarczanych kalorii, a także drastyczna rezygnacja z produktów uważanych za niezdrowe, to tylko niektóre z niepokojących symptomów, które mogą wskazywać na początek rozwoju zaburzenia odżywiania, zwanego ortoreksją. Choroba ta zyskała miano „uzależnienia XXI wieku” ponieważ jest ściśle związana ze współczesnymi, żywieniowymi trendami. 

Ortoreksja – choroba skupiona na zdrowiu

Osoba dotknięta ortoreksją nie koncentruje się tak bardzo na zrzuceniu kilogramów (jak ma to miejsce w przypadku anoreksji czy bulimii), lecz przede wszystkim na zachowaniu zdrowia. Myśli zaczynają krążyć wyłącznie wokół zdrowej żywności, a zakupy spożywcze i przygotowywanie posiłków stają się najważniejszymi elementami każdego dnia. Precyzyjnie zaplanowany jadłospis często kłóci się z innymi zajęciami – dlatego też osoby chorujące na ortoreksję zwykle rezygnują ze spotkań towarzyskich i wspólnych obiadów z rodziną,
w obawie przed konfrontacją z „niezdrowym” jedzeniem.

lista produktów W głowie chorego tworzy się lista produktów dozwolonych (zwykle dość uboga), a wszystko, co do niej nie należy budzi lęk i kojarzy się z zagrożeniem dla zdrowia. Ortoretyczka/ortorektyk wierzy, że rygorystyczne przestrzeganie ustalonych przez siebie zasad żywieniowych uchroni ją/go przed chorobami i zapewni jej/jemu nieskazitelne zdrowie. Jedzeniowa obsesja ma być „złotym środkiem” do osiągnięcia upragnionego dobrego samopoczucia. 

Ostatecznie jednak, osoba chorująca na ortoreksję odczuwa coraz większą frustrację związaną z posiłkami, gdyż z czasem kolejne produkty trafiają do „zakazanej grupy”. Wszechobecny cukier, tłuszcz, polepszacze smaku, a także barwniki i konserwanty powodują, że jadłospis ortorektyków składa się zaledwie z kilku produktów.

Również pozornie zdrowe jedzenie, takie jak owoce czy warzywa, są – zdaniem ortorektyków – niebezpieczne, bo zawierają pestycydy i metale ciężkie. Takie podejście zaprzecza idei zdrowej i zrównoważonej diety, ponieważ uniemożliwia dostarczanie do organizmu wszystkich witamin i minerałów, niezbędnych do utrzymania dobrego stanu zdrowia. 

Problem nastolatek? Nie tylko

Powszechnie uważa się, że zaburzenia odżywiania dotyczą jedynie nastolatek, przesadnie skupionych na swoim wyglądzie. Jest to mit, ponieważ problemy związane z jedzeniem mogą dotknąć każdego, bez względu na wiek i płeć. Wiele osób często zaprzecza istnieniu tego zaburzenia i nie zamierza rozpocząć profesjonalnego leczenia. Na zachorowanie podatne są zwłaszcza osoby o pewnych szczególnych cechach, wśród których można wymienić:

    • perfekcjonizm,
    • silną potrzebę autonomii i niezależności,
    • potrzebę sprawowania kontroli nad swoim życiem,
    • niezaspokojoną potrzebę akceptacji.

Długo utrzymujące się objawy ortoreksji stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia. Stopniowa rezygnacja z coraz większej ilości produktów skutkuje zubożeniem diety, prowadząc do niedoborów żywieniowych, a w ostateczności do wyniszczenia organizmu. Osłabienie, anemia, zaburzenia hormonalne czy wahania nastroju to tylko niektóre z wielu sygnałów płynących z ciała wołającego o pomoc. Zaburzenia odżywiania mogą pojawić się nawet u dzieci, co stanowi ogromne niebezpieczeństwo dla ich prawidłowego rozwoju. 

Leczenie ortoreksji

osłabienie i depresjaOrtoreksję, podobnie jak wszelkie inne problemy z żywieniem, należy leczyć u specjalisty. Samodzielne poradzenie sobie z chorobą jest bardzo trudne, często niestety niemożliwe. Niezbędna jest pomoc psychologa, psychiatry, a także dietetyka.

Terapia polega głównie na nauce prawidłowej „relacji” z jedzeniem, uświadomieniu pacjentowi niebezpieczeństw związanych z jego sposobem odżywiania, a także zniesieniu schematów myślowych, przyczyniających się do zaburzenia. Ważne jest nie tyle stłumienie objawów, co rozpoznanie powodów, dla których jedzenie stało się obszarem problemów w życiu. Często są to trudności natury emocjonalnej, które należy przepracować z terapeutą. 

Leczenie zaburzeń odżywiania to często żmudny i długotrwały proces, wymagający zaangażowania i szczerej chęci zmiany ze strony pacjenta. Warto znać pierwsze symptomy rozwoju choroby i rozumieć zagrożenia płynące ze skrajnego podejścia do diety. Taka świadomość pozwoli w porę zareagować i podjąć działania zapobiegawcze, by nie dopuścić do pojawienia się poważnego zaburzenia, zagrażającego zdrowiu.

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies Dowiedz się więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close